Ponieważ sprzęgło to jeden z najbardziej eksploatowanych elementów układu napędowegow tym artykule chcemy przybliżyć kierowcom, w jaki sposób nieprawidłowe używanie sprzęgła wpływa na jego elementy i jak rozpoznać ewentualną usterkę.
Jak działa sprzęgło i co właściwie robi w naszym aucie?
Układ sprzęgła działa na zasadzie tarcia pomiędzy tarczą sprzęgła a kołem zamachowym. Jego głównym zadaniem jest przekazywanie momentu obrotowego z silnika do skrzyni biegów oraz umożliwienie czasowego rozłączenia napędu, np. podczas ruszania i zmiany biegu.
Po wciśnięciu pedału sprzęgła tarcza zostaje odłączona od koła zamachowego, dzięki czemu można płynnie zmienić przełożenie. Na układ sprzęgła składają się m.in. tarcza sprzęgła, docisk i łożysko wyciskowe, a w wielu samochodach także koło dwumasowe.
Sposób korzystania ze sprzęgła ma duży wpływ na jego trwałość. Długotrwała jazda na półsprzęgle, stałe trzymanie nogi na pedale lub częste gwałtowne ruszanie mogą przyspieszać zużycie jego elementów.
Tarcza sprzęgła: głównym zadaniem tarczy jest przekazywanie momentu obrotowego z wału korbowego silnika na wałek skrzyni biegów. Jeśli zbyt słabo wciśniesz sprzęgło tarcza jest stale mocno zaciśnięta między kołem zamachowym a dociskiem, wydziela się wysoka temperatura sięgająca nawet kilkuset stopni, tarcza wtedy zaczyna się ślizgać. W skrajnych przypadkach może nawet pęknąć lub się wykrzywić.
Jak rozpoznać zużycie tarczy: Gdy dodajesz gazu, a obroty silnika rosną, lecz nie idzie za tym wzrost prędkości, szczególnie na 4 i 5 biegu podczas szybkiego dodawania gazu. Silnik wyje na wzniesieniach, w kabinie może pojawić się zapach spalenizny.
W manualnej skrzyni biegów pomiędzy dwoma sąsiadującymi biegami znajdują się także synchronizatory które odpowiadają za wyrównanie prędkości obrotowej wałka skrzyni biegów i koła zębatego załączonego biegu. Kiedy za lekko wciskamy sprzęgło podczas zmiany biegów synchronizatory ulegają zatarciu, czego objawem może być opór przy zmianie biegów,wypadanie biegu oraz zgrzyty przy ich zmianie.
Częściowe trzymanie pedału sprzęgła podczas jazdy
Podczas jazdy na półsprzęgle dochodzi do kontrolowanego uślizgu tarcz sprzęgła. Zamiast pełnego połączenia lub całkowitego rozłączenia napędu, tarcza, koło zamachowe silnika i docisk trą o siebie wydzielając wysoką temperaturę i podobnie jak przy niepełnym wciśnięciu pedału sprzęgła, tarcza ulega ścieraniu, a pozostałe elementy mogą ulec wygięciu.
Łożysko oporowe (wyciskowe) odpowiada za wywieranie krótkiego nacisku na sprężynę talerzową docisku. Łożysko to jest stworzone do chwilowych nacisków, a trzymając sprzęgło stale sprawiasz, że ulega ono przeciążeniu i w efekcie szybciej się zużywa i dojdzie do jego uszkodzenia.
Objawy uszkodzonego łożyska oporowego: Słychać szum, metaliczne tarcie lub terkotanie podczas wciskania pedału sprzęgła. Mogą pojawić się drgania lub pulsowanie pedału. Trudności z wrzucaniem jedynki lub biegu wstecznego.
Gdy trzymasz sprzęgło podczas postoju na światłach:
Choć trzymanie wciśniętego pedału sprzęgła podczas postoju wydaje się niewinne i nieszkodliwe, to jednak dla mechanizmu sprzęgła bywa na dłuższą metę zabójcze. Długotrwały nacisk na sprężynę talerzową docisku powoduje jej stopniowe odkształcanie i utratę sprężystości. W takim wypadku przeciążamy też łożysko oporowe. Dodatkowo ciągłe trzymanie pedału wypłukuje i niszczy smar w łożysku, co prowadzi do jego zużycia objawiającego się tarciem.
Objawy które mogą sugerować że sprężyna docisku została uszkodzona:
Szarpanie przy ruszaniu. Problemy z wrzucaniem biegu (zwłaszcza 1 i wsteczny). Rosnące obroty bez przyspieszenia. Nierówny opór pedału (pulsowanie)
Ciężko wchodzące biegi, zgrzyty, czy wysokie obroty bez przyspieszania pojazdu to jasne sygnały, że czas sprawdzić sprzęgło. Nie czekaj, aż auto odmówi Ci współpracy w najmniej odpowiednim momencie. W Broler Bosch Serwis na warszawskim Targówku sprawdzimy, zdiagnozujemy i w razie potrzeby wymienimy zużyte elementy, aby Twoje auto służyło Ci bez zarzutu w każdej podróży. Pamiętaj – wczesna diagnoza to nie tylko gwarancja spokojnej jazdy, ale też oszczędność portfela.
